Rode aalbes : zaai-, plant- en oogstkalender

Kies zon of halfschaduw, zonder overmatige hitte, en vruchtbare, vochtige maar goed doorlatende grond. Verwijder onkruid en werk zo nodig rijpe compost door de grond. Houd bij rode aalbessen in struikvorm ongeveer 1,50 m tussen de planten aan, aangepast aan hun groeikracht en de gekozen vorm.

Plant struiken met kale wortels tijdens de rustperiode, van de herfst tot het vroege voorjaar, buiten vorstperiodes en niet in doorweekte grond. Laat de wortels voor het planten water opnemen. Maak bij een potgekweekte plant de kluit vochtig en plant bij voorkeur in de herfst of het voorjaar. Graaf een gat waarin je de wortels goed kunt spreiden. Plant op de oorspronkelijke diepte, zonder de voet dieper te begraven. Volg bij een geënte plant de aanwijzingen van de kweker en houd de entplaats boven de grond. Vul aan met de uitgegraven grond en druk licht aan.

Geef na het planten water en controleer daarna de vochtigheid tijdens het aanslaan en bij droogte, zonder stilstaand water. Organische mulch helpt het bodemvocht vast te houden; houd de mulch weg van de stam. Stem de bemesting af op de bodemvruchtbaarheid en de groei van de aalbes.

Snoei je rode bes tijdens de rustperiode, bij voorkeur aan het einde van de winter of in het vroege voorjaar voordat de groei begint, buiten strenge vorst. Bepaal eerst de vorm: een struik, een snoer en een stamvorm vragen om verschillende snoei. Gebruik een schone, scherpe snoeischaar.

Verwijder bij een struik dood, beschadigd of zwak hout en daarna takken die kruisen of het midden te dicht maken. Houd goed verdeelde hoofdtakken aan voor een open gestel. Rode bessen dragen aan de basis van scheuten uit het vorige jaar en op korte vruchtsporen aan ouder hout. Dat bestaande hout blijft dus nuttig.

Verwijder niet automatisch een derde van de oude takken zoals bij het vernieuwen van een zwarte bes. Kort zijscheuten volgens de gekozen vorm in om vruchtsporen te behouden en laat de nodige verlengingen van de hoofdtakken staan. Vervang zo nodig geleidelijk een onproductieve of ongunstig geplaatste tak.

Snoeren en waaiervormen vragen ook om aangepaste zomersnoei om zijscheuten te beperken; behoud hun hoofdassen en bevestigingen. Houd bij een bes op stam de kroon intact en verwijder scheuten op de vrije stam. Pas de hoeveelheid hout die je wegneemt altijd aan de leeftijd en groeikracht van de plant aan.

Oogst rode aalbessen in de zomer, meestal van juni tot augustus, afhankelijk van ras en klimaat. Wacht tot de bessen hun rijpe kleur hebben en nog stevig zijn. Pluk voorzichtig hele trossen zonder de vruchten te pletten. De aalbessenstruik heeft niet de stekels van de kruisbessenstruik.

Verwijder beschadigde vruchten en bewaar de trossen in de koelkast om ze snel te gebruiken; de houdbaarheid hangt af van hun toestand en de bewaaromstandigheden. Was de bessen vlak voor gebruik. Spoel ze voor het invriezen, verwijder de steeltjes en droog ze zorgvuldig. Je kunt ze later gebruiken voor jam, gelei en gebak.

Houd de mulchlaag in stand en controleer het bodemvocht na de oogst. Een zware snoeibeurt direct na het plukken is niet nodig: de hoofdsnoei gebeurt tijdens de winterrust. Lichte zomersnoei kan sterke groei beperken of een geleide vorm onderhouden, met behoud van scheuten die als vervanging nodig zijn.