Meloen : zaai-, plant- en oogstkalender

Zaai je meloenen onder beschutting enkele weken voordat je ze op hun definitieve plek kunt planten en pas de datum aan je klimaat aan. Gebruik afzonderlijke potjes met afwateringsgaten en luchtige zaaigrond. Zaai één of twee zaden per potje ongeveer 1,5–2 cm diep, volgens het zaadzakje. Zet de potjes warm; ongeveer 18–21 °C bevordert de kieming. Een minikas kan de potjes bevatten, maar vervangt ze niet en biedt zonder verwarming niet vanzelf voldoende warmte.

Houd de zaaigrond licht vochtig zonder hem te doorweken. Geef na het kiemen veel licht en behoud de sterkste plant per potje als beide zaden kiemen. Behandel de kluiten voorzichtig. Laat de planten geleidelijk wennen voordat je ze buiten plant en wacht tot ze meerdere echte bladeren hebben, de kans op vorst voorbij is en de nachten zacht blijven. In koelere streken kan een kas of tunnel geschikter zijn dan de volle grond; alleen vliesdoek maakt koude omstandigheden niet geschikt.

Meloenen rechtstreeks buiten zaaien past vooral bij warme streken met een voldoende lang groeiseizoen. Kies een vroeg ras dat bij je klimaat past, een zonnige, beschutte plek en vruchtbare grond die goed afwatert. Wacht tot de kans op vorst voorbij is en de grond warm is, rond 18 °C of meer, met zachte nachten. Bij een koele of korte zomer is voorzaaien onder beschutting en teelt in een kas of tunnel vaak betrouwbaarder.

Zaai twee of drie zaden per plek ongeveer 1,5–2,5 cm diep en volg de diepte en afstanden op het zaadzakje. Behoud later per plek de sterkste zaailing. Geef na het zaaien voorzichtig water en houd de grond vochtig zonder hem te verzadigen. Wied zorgvuldig rond jonge planten. Breng mulch aan wanneer de grond warm is om vochtverlies te beperken en laat de stengelvoeten vrij. Lucht een afdekking bij warm weer en geef bestuivers toegang zodra de planten bloeien.

Plant je jonge meloenen zodra de kans op vorst voorbij is en de nachten blijvend zacht zijn. Laat binnen opgekweekte planten geleidelijk wennen voordat je ze buiten plant. Kies een zonnige, beschutte plek met vruchtbare grond die goed afwatert; in koelere streken is een kas of tunnel vaak geschikter. Geef de kluit vooraf water, behandel hem voorzichtig en houd de bovenkant gelijk met de omliggende grond, met een eventuele entplaats boven de grond. Gebruik voor een jonge plant niet de zaaidiepte.

Volg de plantafstand voor je ras en teeltwijze; kruipende planten hebben vaak ongeveer een meter tussenruimte nodig. Geef na het planten water en controleer de grond regelmatig: houd hem vochtig, maar niet doorweekt. Breng mulch aan wanneer de grond warm is en laat ruimte rond de stengels vrij. Zet bij verticale teelt een stevige steun en ondersteun ook de groeiende vruchten. Onder vruchten op de grond kan een tegel of plank het contact met vochtige aarde beperken.

Pas het snoeien aan je meloenras en teeltwijze aan. Sommige hybriden dragen vruchten zonder systematisch snoeien: controleer het zaadzakje of de aanwijzingen van de kweker voordat je toppen verwijdert. Meloenen zijn eenjarige planten; de vruchtdragende stengels groeien in het huidige seizoen, dus er zijn geen takken van het vorige jaar om te behouden. Bewaar gezond blad in plaats van de plant kaal te maken om de vruchten bloot te leggen.

Als je teeltwijze toppen vraagt, verwijder dan de groeipunt boven een blad en behoud goed geplaatste scheuten die je over de grond of langs een steun leidt. Na de vruchtzetting kun je een vruchtdragende scheut twee of drie bladeren voorbij de laatste behouden vrucht toppen. Pas het aantal vruchten aan het ras, de groeikracht en de resterende rijpingstijd aan, zonder voor elke plant hetzelfde aantal te gebruiken. Gebruik schoon gereedschap en snoei een verzwakte plant niet zwaar.

Oogst je meloenen volgens het ras en de groeiomstandigheden, niet op een vaste datum of op basis van een hol geluid bij het kloppen. Let op de kleur van de schil, de geur en de aanhechting van de steel. Veel cantaloupemeloenen gaan geuren en laten bij rijpheid gemakkelijk los; andere typen, zoals honingmeloenen, blijven vastzitten. Volg de kenmerken voor je ras en knip de steel met schoon gereedschap als de vrucht niet vanzelf loslaat. Ga er niet van uit dat elke meloen na het plukken zoeter wordt.

Behandel de vrucht voorzichtig en eet hem kort na de oogst op volle rijpheid. Bewaar een rijpe meloen koel als je hem moet bewaren; de bewaartijd hangt af van het ras, de rijpheid en de temperatuur, niet van een gegarandeerde week op kamertemperatuur. Was de schil vóór het snijden zodat vuil niet in het vruchtvlees terechtkomt. Dek aangesneden meloen af, zet hem meteen in de koelkast en gebruik hem binnen drie of vier dagen. Bewaar aangesneden meloen niet op kamertemperatuur.