Escarole : zaai-, plant- en oogstkalender

Kies een ras breedbladige andijvie dat bij je klimaat en teeltperiode past. Onder beschutting zaaien kan een voorjaarsteelt voorbereiden, of in de zomer planten voor de herfst opleveren. Volg het zaadzakje in plaats van één vaste kalender: koude voorjaarsomstandigheden en andere stress kunnen doorschieten bevorderen. Een beschutte start garandeert op zichzelf geen geslaagde oogst.

Gebruik schone potjes of zaaitrays met drainagegaten en vul ze met zaaigrond. Zaai weinig zaden per vakje, ondiep volgens de aanwijzingen op het zakje, en dek ze dun af. Geef voorzichtig water en houd de grond vochtig zonder hem te verzadigen. Ongeveer 18 °C kan als richtpunt dienen, aangepast aan het ras; voorkom vooral oververhitting onder glas of plastic.

Zorg na opkomst voor voldoende licht en ventileer de beschutting. Houd stevige zaailingen aan en laat ze niet langgerekt worden of te lang in een klein potje staan. Als ze meerdere echte bladeren hebben en de wortels de kluit bijeenhouden, laat je ze geleidelijk wennen aan de buitenlucht voordat je ze uitplant. Zet ze niet plotseling in koude grond of vlak voor voorspelde vorst.

Kies voor buiten zaaien een ras breedbladige andijvie dat bij seizoen en klimaat past. In een gematigd klimaat leveren zaaisels van het late voorjaar of de zomer vaak een herfstoogst op; sommige rassen passen bij andere perioden. Een te laat zaaisel kan onvoldoende groeitijd hebben vóór de kou. Gebruik het zaadzakje als leidraad en beschouw voorjaar of herfst niet als universele zaaimomenten.

Bereid een lichte plek voor, in de zon of zo nodig met lichte schaduw bij sterke hitte, met vruchtbare, vochthoudende maar goed doorlatende grond. Verwijder onkruid en verkruimel de bovenlaag zonder diep spitten automatisch nodig te vinden. Voeg rijpe compost toe als de bodem die nodig heeft; een al rijke grond vraagt niet vanzelf om extra mest.

Zaai dun en ondiep volgens het zakje, dek licht af en geef voorzichtig water. Houd voor volwassen rozetten ongeveer 30–40 cm tussen de rijen aan en dun tot een vergelijkbare afstand uit, aangepast aan het ras. Houd het zaaibed vochtig zonder stilstaand water. Dun voorzichtig uit zonder de blijvende planten te beschadigen en let op slakken. Het oogstmoment hangt af van ras en omstandigheden, niet van een gegarandeerde termijn van twee maanden.

Plant breedbladige andijvie passend bij seizoen en klimaat, met stevige jonge planten die meerdere echte bladeren hebben en een samenhangende wortelkluit. Laat planten uit een beschutte omgeving geleidelijk wennen aan buiten. Plant niet vlak voor aangekondigde vorst of tijdens sterke hitte. Het moment hangt af van het ras en de gewenste oogst, niet alleen van het voorjaar.

Kies een lichte plek in de zon, of met lichte schaduw bij intense warmte, en vruchtbare grond die vocht vasthoudt maar goed afwatert. Verwijder onkruid en maak de plantzone los. Voeg indien nodig rijpe compost toe, afhankelijk van de bodemvruchtbaarheid, zonder verse mest tegen de planten te leggen. Geef de kluiten water voordat je ze uit hun potjes haalt, zodat ze tijdens het planten niet uitdrogen.

Maak gaten waarin de kluiten passen en zet de planten op hun oorspronkelijke diepte, met het groeihart vrij. Houd voor volwassen rozetten ongeveer 30–40 cm tussen planten en rijen aan, aangepast aan het ras. Vul aan, druk voorzichtig aan en geef water voor contact tussen grond en wortels. Controleer tijdens het aanslaan de vochtigheid en bescherm jonge planten tegen slakken. Voorkom droge kluiten en drassige grond.

Oogst breedbladige andijvie wanneer de rozet de gewenste grootte heeft, voordat doorschieten het blad taaier kan maken. De rijpheid hangt af van ras, zaaidatum en omstandigheden; twee tot drie maanden is een richtpunt, geen garantie. Afhankelijk van de teelt kan de oogst in de herfst of een andere periode vallen. Je hoeft niet op de winter te wachten omdat andijvie met winterse salades wordt verbonden.

Voor losse bladeren neem je slechts enkele buitenste bladeren van een goed ontwikkelde plant, met behoud van het groeihart en voldoende loof. Een gedeeltelijke oogst garandeert geen voortdurende productie. Snijd voor een hele rozet netjes aan de basis, zonder aarde in het hart te brengen. Een snede vlak boven de grond die het groeipunt verwijdert kan geen nieuwe krop garanderen.

Oogst wanneer het blad fris is, bijvoorbeeld in de ochtend, en voorkom kneuzen. Verwijder beschadigde bladeren en leg de oogst snel in de koelkast, beschermd tegen uitdrogen maar zonder stilstaand water. Gebruik hem snel en controleer de toestand, in plaats van uit te gaan van een vaste week houdbaarheid. Spoel grondig voor gebruik. Pas de laatste oogsten aan voorspelde kou en de werkelijke tolerantie van het ras aan.