Witte ui
Witte ui : zaai-, plant- en oogstkalender
De witte ui is een vorm van Allium cepa, uit de narcisfamilie. Hij heeft witte of zeer lichte buitenste schillen en wit vruchtvlees dat in lagen is opgebouwd. Die kleur onderscheidt hem zichtbaar van gele en rode uien, zonder dat hij een andere soort vormt. De naam omvat verschillende rassen met uiteenlopende bolvormen en afmetingen, en toepassingen als jonge ui of als meer ontwikkelde bol.
De bol bestaat uit verdikte bladvoeten die rond een midden liggen. De vlezige binnenste lagen bevatten reserves, terwijl de buitenste schillen droger worden naarmate de bol rijpt. Daarboven geven langwerpige, holle groene bladeren de plant een opgerichte vorm. Een jonge ui met groen loof ziet er daardoor anders uit dan een rijpe bol met droge schillen, ook wanneer beide van hetzelfde ras zijn. Het zijn verschillende stadia van de ontwikkeling van dezelfde plant.
Veel witte uien worden gewaardeerd als kleine verse uien, met een licht onderste deel en nog groene bladeren. Andere toepassingen gebruiken verder ontwikkelde bollen. ‘White Lisbon’ is een voorbeeld van een salade-ui van de soort Allium cepa. De termen lente-ui en bosui wijzen echter niet altijd op die soort: sommige bladuien met een vergelijkbaar gebruik behoren tot Allium fistulosum. Keukennamen geven dus geen volledig beeld van de botanische verwantschap tussen planten.
De smaak combineert een uienaroma, scherpte en een wisselende zoetheid. Een witte schil garandeert niet dat alle rassen precies hetzelfde smaken. Rauw geeft de ui knapperigheid aan salades, garneringen en koude bereidingen. Bereid kun je hem tegenkomen in soep, sauzen, groentepannen, hartige taart en stoofgerechten. De bladeren van jonge uien voegen ook een groene, aromatische toets toe, met een ander uiterlijk dan schijfjes van een hele rijpe bol.
De ui heeft doorgaans een tweejarige levenscyclus, hoewel hij voor de bol vaak binnen één teeltseizoen wordt geteeld. Bloei hoort bij de voortplantingsfase en is een andere stap dan alleen bolvorming. In de moestuin breiden witte uien de variatie aan boluien uit met een lichte kleur en verschillende culinaire ontwikkelingsstadia. De geschiktheid voor bewaring hangt af van ras en rijpheid: een kleine verse ui en een droge rijpe bol zijn geen onderling uitwisselbare producten.
Witte ui
Kenmerken
- Levenscyclus : Eenjarig
- Standplaats : Zon
- Winterhardheid : Vorstbestendig
- Moeilijkheidsgraad : Gemakkelijk
- Volwassen hoogte : 30 cm
Zaaien & planten
- Teelt in de kas : Niet vereist
- Zaaidiepte : 2 cm
- Plantafstand : 10 cm
- Rijafstand : 20 cm
Onderhoud
- Onderhoud : Laag
- Waterbehoefte : Matig
Overige kenmerken
- Bodemtype : Humusrijk
- pH voorkeur van de bodem : Neutraal
- Gevoeligheid voor plagen : Matig
- Ziektegevoeligheid : Matig
- Onkruidgevoeligheid : Matig
- Bestuiving : Insectenbestuiving
- Vermeerdering : Zaaien